حدیث روز
امام علی (علیه السلام) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

شنبه, ۱۳ آذر , ۱۴۰۰ 29 ربيع ثاني 1443 Saturday, 4 December , 2021 ساعت تعداد کل نوشته ها : 319 تعداد نوشته های امروز : 0 تعداد اعضا : 8 تعداد دیدگاهها : 2×
مختصری از زندگی علامه حسن زاده ره
01 آبان 1400 - 22:50
شناسه : 1557
0

حسن حسن‌ زاده آملی متولد ۱۳۰۷ش، زاده مازندران، فیلسوف، عارف شیعه، فقیه، منجم و مدرس دروس حوزوی است. ایشان را علامه ذوالفنون و علامه دهر نیز می‌نامند و وی در ادبیات، علوم غریبه، ریاضی، هیئت و طب تبحر و از خود اشعار حکیمانه‌ای نیز دارد. علامه به غیر از زبان فارسی و زبان مازندرانی، به […]

ارسال توسط : منبع : دانشچی
پ
پ

حسن حسن‌ زاده آملی متولد ۱۳۰۷ش، زاده مازندران، فیلسوف، عارف شیعه، فقیه، منجم و مدرس دروس حوزوی است. ایشان را علامه ذوالفنون و علامه دهر نیز می‌نامند و وی در ادبیات، علوم غریبه، ریاضی، هیئت و طب تبحر و از خود اشعار حکیمانه‌ای نیز دارد. علامه به غیر از زبان فارسی و زبان مازندرانی، به زبان فرانسوی و عربی نیز تسلط دارد. اشعاری نیز به زبان‌های فارسی، طبری و تازی سروده‌است.

زندگینامه و تحصیلات

حسن حسن‌زاده، در اواخر سال ۱۳۰۷ش، در یکی از روستاهای لاریجان آمل در استان مازندران در ایران متولد شد. در ۶ سالگی خواندن و نوشتن را در مکتب‌خانه آموخت و در سال ۱۳۲۳ش دروس حوزوی را آغاز کرد. ادبیات عربی و درس‌های مقدماتی را در آمل از محمد غروی، عزیزالله طبرسی، احمد اعتمادی، عبدالله اشراقی، ابوالقاسم رجائی، میرزا ابوالقاسم فرسی و دیگران آموخت. همزمان چند کتاب از درس‌های مقدمات حوزوی را تدریس کرد.

مهاجرت به تهران

آیت‌الله حسن‌زاده، همزمان با اتمام دروس مقدماتی حوزه، لباس روحانیت پوشید و در ۲۲ سالگی، در شهریور ۱۳۲۹ش برای ادامه تحصیل، وارد تهران شد. سید احمد لواسانی، یکی از اساتید او در تهران بوده و حسن‌زاده، بخش‌هایی از کتاب‌های شرح لمعه و قوانین الاصول را از وی آموخت.

علامه حسن‌زاده، سال‌های طولانی در درس علامه شعرانی شرکت کرد و کتاب‌های بسیاری در علوم مختلف را از او آموخت؛ از جمله در فقه:مکاسب و بخش‌هایی از جواهرالکلام، در اصول فقه: رسائل و کفایه، در فلسفه: شرح خواجه نصیرالدین طوسی بر اشارات ابن سینا، اسفار اربعه، بخشی از کتاب شفای ابن سینا.

در قرآن و تفسیر: تفسیر مجمع البیان، شرح شاطبیه (در قرائت)، در ریاضی و هیئت و نجوم: فارسی هیئت قوشچی، شرح چغمینی قاضی‌زاده‌ رومی، اصول اقلیدس و اُكَر مانالاؤوس به تحریر خواجه نصیرالدین طوسی، شرح علاّمه خفری بر تذکره خواجه، زیج بهادری، مجسطی بطلمیوس به تحریر خواجه طوسی، در طب: قانونچه چغمینی و تشریح کلیات «قانون» بوعلی سینا و در رجال و درایه: دوره دو جلدی جامع الرواة اردبیلی و درایه از تالیفات خود علامه شعرانی‏.

 علامه حسن‌زاده آملی از علامه شعرانی اجازه اجتهاد و اجازه نقل حدیث دریافت کرده است. همچنین با راهنمایی وی، در دروس آیت‌الله سیدابوالحسن رفیعی قزوینی همچون اسفار ملاصدرا، شرح علاّمه فناری بر مصباح الانس و دروس خارج فقه و اصول شرکت نمود.

علامه حسن‌زاده، ۱۱ سال نزد مهدی الهی قمشه‌ای، حکمت «منظومه» سبزواری، مبحث نفس اسفار و حدود نصف «شرح خواجه بر اشارات» ابن سینا را فرا گرفت. همچنین در جلسات تفسیر قرآن او حاضر شد. الهی قمشه‌ای، همچنین بر دیوان شعر حسن‌زاده مقدمه نوشته است.

آیت‌الله محمدتقی آملی، استاد درس خارج فقه و اصول حسن‌زاده در تهران بوده است. علامه حسن‌زاده، شرح قیصری بر فصوص الحکم و قسمتی از اوائل طبیعیات شفای شیخ الرئیس را در درس شیخ محمدحسین فاضل تونی شرکت کرد. همچنین بخشی از شفای ابوعلی سینا را نزد میرزا احمد آشتیانی خواند.

مهاجرت به قم

علامه حسن‌زاده آملی در سال ۱۳۴۲ش از تهران به قم رفت و به مدت ۱۷ سال در دروس علامه طباطبایی و برادرش، سید محمدحسن الهی حاضر شد. در این مدت، بخش‌هایی از کتاب بحارالانوار محمدباقر مجلسی و تمهید القواعد را نزد علامه طباطبایی خواند. همچنین در دروس فلسفی و عرفانی سید محمدحسن الهی شرکت کرد. حسن‌زاده از این دوره به نیکی یاد کرده و بخش‌هایی از تأثیرپذیری اخلاقی را به این دوره نسبت داده است. استاد دیگر او سید مهدی قاضی طباطبایی، فرزند سید علی قاضی بود که در علوم غریبه و حکمت و عرفان، شهره بود.

تدریس

علامه حسن‌زاده پس از سکونت در قم، ۱۴ دوره شرح منظومه، ۴ دوره اشارات، یک دوره اسفار اربعه، و ۴ دوره شرح فصوص قیصری را تدریس کرده است. شرح تمهید و مصباح الانس نیز از جمله تدریس‌های اوست. او همچنین حدود ۱۷ سال دروس ریاضیات، هیأت، وقت و قبله را درس داده که کتاب دروس «معرفة الوقت و القبلة» محصول آن درس‌هاست.

استادان علامه حسن زاده آملی

♦ سید مهدی قاضی (بخصوص در علوم غریبه)

♦ سید محمدحسن الهی طباطبایی

♦ محمدتقی آملی

♦ سید محمدحسین طباطبایی

♦ ابوالحسن شعرانی

♦ محمدحسین فاضل تونی

♦ میرزا مهدی الهی قمشه‌ای

♦ میرزا هاشم اشکوری

♦ ابوالحسن رفیعی قزوینی

شاگردان علامه حسن زاده آملی

◊ سید حسن امین

◊ رضا ولایی معروف به ابوسعید آملی

◊ داوود صمدی آملی

◊ حسن رمضانی

◊ نورالله طبرسی

◊ یدالله یزدان پناه

◊ اسماعیل منصوری لاریجانی

◊ امامی نجف آبادی

◊ حیدر ضیایی

◊ سید علی حسینی آملی

◊ مهدی احدی

آثار علامه حسن زاده آملی

علامه حسن‌زاده آملی دارای آثاری در زمینه‌های فقه، فلسفه، اخلاق، عرفان، حکمت دینی، کلام، حدیث و رجال، تفسیر قرآن، ریاضیات و نجوم، ادبیات عربی و فارسی، علوم طبیعی، طب قدیم، علوم غریبه و باطنی است.

آثار به تفکیک موضوعی:

عرفانی

الهی نامه

تصحیح رساله مکاتبات

تصحیح و تعلیق تمهید القواعد

تصحیح و تعلیق رساله تحفه الملوک

تصحیح و تعلیق شرح فصوص خوارزمی

تصحیح و تعلیق شرح فصوص قیصری

رساله آنه الحق

رساله‌ای در سیر و سلوک

رساله لقاءالله

رساله مفاتیح المخازن

رساله نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور

شرح طائفه‌ای از اشعار و غزلیات حافظ

شرح فصوص الحکم

عرفان و حکمت متعالیه

قرآن و عرفان و برهان از هم جدایی ندارد

کلمه علیا در توقیفیت اسماء

مشکات القدس علی مصباح الأنس

منشئات

وحدت از دیدگاه عارف و حکیم

ولایت تکوینی

فلسفی

الاصول الحکمیه

الحجج البالغه علی تجرد النفس الناطقه

النور المتجلّی فی الظّهور الظّلّی

ترجمه و تعلیق الجمع بین الرّأیین

ترجمه و شرح سه نمط آخر اشارات

تصحیح و تعلیق شفا

تصحیح و تعلیق اشارات

تقدیم و تصحیح و تعلیق آغاز و انجام

تقدیم و تعلیق راسله اتحاد عاقل به معقول

دررالقلائد علی غررالفرائد

دروس اتحاد عاقل به معقول

رساله اعتقادات

رساله العمل الضابط فی الرّابطی و الرابط

رساله‌ای در اثبات عالم مثال

رساله جعل

رساله رؤیا

رساله مثل

رساله نفس الأمر

رساله نهج الولایه

رساله فی التضّادّ

صد کلمه

عیون مسائل نفس و سرح العیون فی شرح العیون

گشتی در حرکت

گنجینه گوهر روان

معرفت نفس

مفاتیح الأسرار لسلّاک الاسفار

من کیستم

نثرالدّراری علی نظم اللئالی

نصوص الحکم بر فصوص الحکم

کلامی

تقدیم و تصحیح و تعلیق رساله قضا و قدر محمد دهدار

تقدیم و تصحیح و تعلیق کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد

رساله حول الرؤیه

رساله خیر الاثر در رد جبر و قدر

رساله فی الامامه

فصل الخطاب فی عدم تحریف الکتاب ربّ‌الارباب

تفسیری

انسان و قرآن

تصحیح خلاصه تفسیر المنهج الصادقین

روایی

انسان کامل از دیدگاه نهج البلاغه

تصحیح سه کتاب ابی الجعد، نثراللئالی، طبّ الائمه

تصحیح نهج البلاغه

تکمله منهاج البراعه

رساله‌ای در اربعین

شرح چهل حدیث در معرفت نفس

مصادر و مآخذ نهج البلاغه

رجالی

اضبط المقال فی ضبط اسماء الرجال

وجیزه‌ای در ترجمه و شرح زندگی علامه طباطبایی قدس سرّه

فقهی

تعلیقات علی العروه الوثقی

مجیزه‌ای در مناسک حج

ریاضی و هیوی

استخراج جداول تقویم

تصحیح و تعلیق اکر مانالاوس

تصحیح و تعلیق الدّر المکنون و الجوهر المصون

تصحیح و تعلیق تحریر اقلیدس

تصحیح و تعلیق تحریر اکر ثاوذوسیوس

تصحیح و تعلیق تحریر مجسطی

تصحیح و تعلیق تحریر مساکن ثاوذوسیوس

تصحیح و تعلیق شرح بیرجندی بر بیست باب

تصحیح و تعلیق شرح بیرجندی بر زیج الغ بیک

تصحیح و تعلیق شرح چغمینی

تعلیقه بر رساله قبله مولی مظفر

دروس معرفت اوفاق

دروس معرفه الوقت و القبله

دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی

رساله‌ای پیرامون فنون ریاضی

رساله‌ای در مطالب ریاضی

رساله ظلّ

رساله میل کلی

رساله تعیین سمت قبله مدینه

رساله تکسیر دائره

رساله فی الصبح و الشفق

رساله فی تعیین البعد بین المرکزین و الاوج

شرح زیج بهادری

شرح قصیده کنوزالاسماء

سی فصل در دائره هندیه

ادبی

امثال طبری

تصحیح کلیله و دمنه

تصحیح گلستان سعدی

تصحیح و اعراب اصول کافی

تعلیقه بر باب توحید حدیقه الحقیقه

تعلیقه بر قسمت معانی مطوّل

دیوان اشعار (کتاب «تنظیم و تصحیح دیوان اشعار علامه حسن‌زاده آملی» مجموعه‌ای است از اشعار وی که توسط سید سعید هاشمی جمع‌آوری شده و انتشارات «الف. لام. میم» آن را منتشر کرده‌است.)

قصیده ینبوع الحیات

مصادر اشعار منسوب به امیرالمؤمنین علیه السّلام

تقدیم و تصحیح و تعلیق نصاب الصبیان

آثار متفرقه

تقدیم و تصحیح و تعلیف خزائن

ده رساله فارسی

کشکول

مجموعه مقالات

مصاحبات

هزار و یک نکته

هزار و یک کلمه

رساله رموز کنوز

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.