حدیث روز
امام علی (علیه السلام) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

شنبه, ۱۳ آذر , ۱۴۰۰ 29 ربيع ثاني 1443 Saturday, 4 December , 2021 ساعت تعداد کل نوشته ها : 319 تعداد نوشته های امروز : 0 تعداد اعضا : 8 تعداد دیدگاهها : 2×
رذیله اخلاقی افشاء
25 مهر 1400 - 2:20
شناسه : 1459
1

تعریف افشاء افشا در لغت به معنی بر ملا کردن و فاش کردن رازی یا چیزی را گویند.[۱] و در اصطلاح اخلاق عملی است که باعث آشکار شدن سری می‌شود [2] افشاگری در قرآن آیات بسیاری در قرآن به موضوع افشاگری اشاره کرده است. برای روشن شدن موضوع به نکاتی اشاره می‌کنیم. خداوند در سوره‌ نساء […]

ارسال توسط : نویسنده : اصغر صفرزاده
پ
پ

تعریف افشاء

افشا در لغت به معنی بر ملا کردن و فاش کردن رازی یا چیزی را گویند.[۱]

و در اصطلاح اخلاق عملی است که باعث آشکار شدن سری می‌شود [2]

افشاگری در قرآن

آیات بسیاری در قرآن به موضوع افشاگری اشاره کرده است. برای روشن شدن موضوع به نکاتی اشاره می‌کنیم.

خداوند در سوره‌ نساء آیات ۱۴۸،۸۳ به این موضوع پرداخته است

«و اذا جاءهم أمر من الامن أو الخوف أذاعوا به و لو ردوه الی الرسول والی اولی الامر منهم لعمله الذین یستبطونه منهم».

«هنگامی که خبری از پیروزی یا شکست به آنها برسد (بدون تحقیق) آن را شایع می‌سازند. در حالی که اگر آن را به پیامبر و پیشوایان – که قدرت تشخیص کافی دارند- باز گردانند، از ریشه‌های مسائل آگاه خواهند شد».

خداوند در این آیه افشاء گری را زمینه شایعه‌سازی در جامعه می‌خواند و این اخبار بی اساس را، از طرف دشمنان که به منظور خاصی جعل شده به زیان مسلمانان می‌داند.[۳]

«لا یحب الله الجهر بالسوء من القول الا من ظلم و کان الله سمیعا علیما»

«خداوند دوست ندارد کسی با سخنان خود، بدیهای دیگران را اظهار کند مگر آن که مورد ستم واقع شده باشد. خداوند شنوا و داناست».

زیرا خداوند خود ستار العیوب است و دوست ندارد که افراد پرده‌دری کنند. بنابراین به خاطر استحکام پیوندهای اجتماعی وهم به خاطر رعایت جهات انسانی لازم است پرده‌دری نشود.[۴]

برای اطلاع بیشتر آیات در رابطه افشا‌گری در پایان مقاله به آدرس‌های آورده شده مراجعه شود.[۵]

رازداری نه تنها از صفات مومنان حقیقی است بلکه هر انسان با شخصیتی، باید راز دار باشد. این معنی در مورد دوستان و نزدیکان و همسران اهمیت بیشتری دارد، و در آیات اول سوره تحریم آمده است که چگونه خداوند بعضی از همسران پیامبر را به خاطر ترک راز داری شدیداً ملامت و سرزنش می‌کند.[۶]

رازداری در روایات

در احادیث اسلامی درباره رازداری و ترک افشای سرٌ تعبیرات گوناگونی دیده می‌شود تا آنجا که اسرار دیگران به منزله امانتهای آنها شمرده شده و افشای آن به عنوان خیانت در امانت است. امیر مومنان در این مورد می فرماید.

«جمع خیر الدنیا و الآخرة فی کتمان السرٌ ومصادقه الاخیار و جمیع الشر فی الاذاعه و مواخاه الاشرار».

تمام خیر دنیا و آخرت در دو چیز جمع شده، در راز داری و دوستی با نیکان و تمام بدی‌ها در دو چیز جمع است افشای سر و دوستی با بدان.[۷]

عوامل افشای سر

افشای سر به علت خیانت و دشمنی می‌باشد و برای ضربه زدن است.[۸]

«یا ایها الذین آمنوا لا تخونوا الله و الرسول و لاتخونوا اماناتکم و انتم تعلمون»

«ای کسانی که ایمان آوردید به خدا و پیامبر خیانت نکنیدو در امانتهای خود خیانت روا مدارید، در حالی که می‌دانید این کار گناه بزرگی است».

خیانت به خدا و پیامبر آن است که اسرار نظامی (اجتماعی و سیاسی) مسلمانان را در اختیار دیگران بگذارند و دشمنان را تقویت کنند.[۹]و یا به علت نفع مالی و کینه توزی می‌باشد.[۱۰]

آثار افشاء راز

خداوند آثاری برای افشاء راز درآیات آورده که به آدرس آنها اشاره می‌شود

۱٫ نفاق: سوره توبه آیات ۶۴، ۱۰۷

۲٫ خیانت: سوره انفال آیه ۲۷

۳٫ شایع پراکنی: سوره نساء آیه ۸۳

۴٫ دوری از رحمت خداوند: سوره نساء آیه ۱۴۸

راههای درمان

۱٫ توجه دادن به عواقب دردناک افشاء اسرار

۲٫ خشکاندن ریشه‌های رذیله اخلاقی مثل جهل، حسد، کینه و مانند آن

۳٫ افزایش ظرفیت انسان[۱۱]

منابع :

[۱] .فرهنگ جدید (منجد الطلاب) ترجمه محمد بندر ریگی، انتشارات اسلامی، تهران، چاپ ۱۲، سال ۱۳۷۵

[۲] . اخلاق شبر، سید عبدالله شبر، ترجمه محمدرضا جباران، انتشارات هجرت، قم، چاپ ۳، سال ۱۳۷۸، ص ۲۳۲

[۳] . تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ناشر دارالکتب الاسلامیه، چاپ تهران، سال ۱۳۷۴؛ چاپ ۱، ج ۴، ص ۳۲٫

[۴] . همان، ج ۴، ص ۱۸۴

[۵] . سوره نحل ۷۵، تغابن ۴، مرسلات ۳۷، یوسف ۲۶، آل عمران ۷۸، ممتحنه ۱، زخرف ۸۰٫

[۶] . تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ناشر دارالکتب الاسلامیه، چاپ تهران، سال ۱۳۷۴، چاپ ۱، ج ۲۴، ص ۲۸۳

[۷] . اخلاق در قرآن، ناصر مکارم شیرازی، انتشارات امام علی بن ابی طالب، قم، چاپ ۳، سال ۱۳۸۵، ج ۳، ص ۳۶۲

[۸] . جامع السعادات، ملا مهدی نراقی، انتشارات موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، چاپ ۴، ج ۲، ص ۲۸۲

[۹] . تفسیر نمونه، ج ۷، ص ۱۳۵٫

[۱۰] . جامع السعادات، ج ۲، ص ۲۸۲٫

[۱۱] . اخلاق در قرآن، ج ۳، ص ۳۷۴٫

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.